الشيخ ناصر مكارم الشيرازي

95

الأمثل في تفسير كتاب الله المنزل ( تفسير نمونه ) ( فارسي )

نكته‌ها : آيا پيامبران هم توريه مىكنند ؟ قبلا لازم است بدانيم « توريه » چيست ؟ « توريه » بر وزن « توصيه » كه گاهى از آن تعبير به « معاريض » نيز مىشود اين است كه سخنى بگويند كه ظاهرى دارد اما منظور گوينده چيز ديگر است ، هر چند شنونده نظرش متوجه همان ظاهر مىشود ، فى المثل كسى از ديگرى سؤال مىكند كى از سفر آمدى ؟ او مىگويد : پيش از غروب در حالى كه پيش از ظهر آمده است ، شنونده از ظاهر اين كلام كمى قبل از غروب را مىفهمد ، در حالى كه گوينده قبل از ظهر را اراده كرده ، چرا كه آن هم قبل از غروب است ! . يا كسى از ديگرى سؤال مىكند غذا خورده اى ؟ مىگويد آرى ، شنونده از اين سخن چنين مىفهمد كه امروز غذا خورده در صورتى كه منظورش اين است ديروز غذا خورده . اين نكته در كتب فقهى مطرح است كه آيا توريه دروغ محسوب مىشود يا نه ؟ جمعى از فقهاى بزرگ از جمله شيخ انصارى ( رضوان اللَّه عليه ) معتقد است كه توريه جزء دروغ نيست ، نه عرفا كذب بر آن صادق است ، و نه از روايات اسلامى الحاق آن به كذب استفاده مىشود ، بلكه در پاره اى از روايات عنوان كذب رسما از آن نفى شده است . در حديثى از امام صادق ع مىخوانيم : الرجل يستاذن عليه فيقول للجارية قولى ليس هو هاهنا فقال ( ع ) لا باس ليس بكذب : « كسى دم در مىآيد و اجازه ورود به خانه مىطلبد صاحبخانه ( كه مانعى از پذيرش او دارد ) به كنيز مىگويد : بگو : او اينجا نيست ( و منظور از آن مثلا همان پشت در خانه است ) امام